Kurs funta szterlinga

Funt szterling (GBP, £) jest walutą Zjednoczonego Królestwa: Anglii, Szkocji, Walii i Irlandii Północnej. Jeden funt dzieli się na 100 pensów; zapis 50p oznacza pół funta. W polszczyźnie używa się też nazwy „funt brytyjski”, a po angielsku — pound sterling.

Jersey, Guernsey, Wyspa Man oraz część brytyjskich terytoriów zamorskich mają własne emisje pieniądza powiązane ze szterlingiem w relacji 1:1. Nie należy z tego wyciągać wniosku, że każdy taki banknot przyjmie sklep w Londynie albo kantor w Polsce. Przed wymianą gotówki sprawdź jej emitenta.

Funty z pracy, zakupy i przelewy do Polski

Przy wypłacie w funtach i wydatkach w złotych istotna jest kwota, którą faktycznie otrzyma odbiorca przelewu. Porównując dwie usługi, ustaw tę samą kwotę wysyłaną w GBP i sprawdź wynik w PLN po wszystkich opłatach. Hasło „bez prowizji” nie mówi, jaki kurs zastosowano.

Przykład: dla 1 500 GBP różnica 4 groszy w kursie to 60 zł przed opłatami. Jeżeli jedna oferta daje lepszy kurs, ale pobiera 70 zł dodatkowej opłaty, sam korzystniejszy przelicznik nie przesądza o niższym koszcie. Przelicz 1 500 GBP i uwzględnij warunki oferty.

Przy zakupach w brytyjskim sklepie sprawdź walutę obciążenia, koszt dostawy i warunki sprzedaży do Polski. Przeliczenie ceny z GBP na PLN nie dolicza automatycznie podatków ani innych należności związanych z importem. Przy przeprowadzce lub czesnym rozdziel wydatki w GBP od tych w PLN — kurs wpływa tylko na część budżetu, którą rzeczywiście wymieniasz.

Monety i banknoty (GBP)

W codziennym obiegu funkcjonują monety: 1p, 2p, 5p, 10p, 20p, 50p oraz £1 i £2. Monety dla Wielkiej Brytanii produkuje The Royal Mint, a na awersie pojawia się wizerunek aktualnego monarchy (w nowych emisjach – króla Karola III), przy czym rewersy zmieniają się w zależności od serii i projektu.

Bank Anglii emituje banknoty £5, £10, £20 i £50. Serię polimerową wprowadzano w latach 2016–2021 z portretem Elżbiety II. Banknoty z Karolem III weszły do obiegu 5 czerwca 2024 roku. Oba warianty polimerowe są ważne i funkcjonują obok siebie — potwierdza to komunikat Banku Anglii o nowej emisji. Na rewersach pozostali Winston Churchill, Jane Austen, J.M.W. Turner i Alan Turing.

Patrz na serię i materiał, nie tylko na portret. Papierowe banknoty BoE zostały wycofane, choć również przedstawiają Elżbietę II. Bank Anglii wymienia swoje stare banknoty bez końcowego terminu; sposób wymiany, wymagane dokumenty i ewentualne koszty pośredników opisuje instrukcja wymiany starych funtów.

Banknoty szkockie i północnoirlandzkie nie są podróbkami ani osobną walutą. Emitują je uprawnione banki, ale akceptacja w sklepie lub kantorze nie jest automatyczna. Przy zakupie gotówki na wyjazd sprawdź emitenta i uzgodnij, jakie banknoty otrzymasz. Wygląd oraz status wyjaśnia Bank Anglii w informacji o banknotach Szkocji i Irlandii Północnej.

Kurs funta szterlinga

Kurs GBP jest wrażliwy przede wszystkim na różnice stóp procentowych (oczekiwania wobec decyzji BoE), inflację, dynamikę wzrostu gospodarczego, kondycję finansów publicznych oraz nastawienie inwestorów do ryzyka. W praktyce oznacza to, że funt potrafi reagować zarówno na publikacje makroekonomiczne, jak i na czynniki polityczne oraz wydarzenia o znaczeniu systemowym.

Dla użytkowników w Polsce znaczenie ma nie tylko sam poziom kursu, ale i jego zmienność – wpływa ona na koszty zakupów w Wielkiej Brytanii, rozliczenia firmowe, a także realną wartość transferów i wynagrodzeń uzyskiwanych w GBP po przeliczeniu na złote.

Władze monetarne Wielkiej Brytanii

Za politykę pieniężną odpowiada Bank of England (BoE) – bank centralny Wielkiej Brytanii. W praktyce jego kluczową rolą jest prowadzenie polityki pieniężnej w celu realizacji celu inflacyjnego wyznaczanego przez rząd (standardowo 2% CPI) oraz dbanie o stabilność systemu finansowego, m.in. poprzez analizy ryzyk, działania makroostrożnościowe i funkcje infrastrukturalne rynku.

BoE pełni również ważne zadania operacyjne dla systemu płatniczego (w tym infrastruktury rozliczeń w pieniądzu banku centralnego) oraz – w zakresie banknotów – emituje banknoty będące prawnym środkiem płatniczym w Anglii i Walii. W Szkocji i Irlandii Północnej banknoty emitują także wybrane banki komercyjne (ich akceptacja w obrocie zależy od praktyki rynkowej, a nie statusu „legal tender”).

Funt szterling na rynku Forex

GBP należy do głównych walut światowych i jest aktywnie notowany na rynku Forex. Najbardziej rozpoznawalną parą jest GBP/USD, potocznie nazywana „cable” (od historycznych połączeń telegraficznych między Londynem a Nowym Jorkiem, którymi przesyłano kwotowania). Istotne znaczenie mają również m.in. EUR/GBP i GBP/JPY, a wysoka płynność funta sprawia, że jest on wykorzystywany nie tylko w spekulacji, lecz także w transakcjach handlowych oraz w zabezpieczaniu ryzyka kursowego.

W zapisie GBP/USD pierwszą walutą jest funt, więc wzrost pary oznacza jego umocnienie wobec dolara. W EUR/GBP funt jest drugi: wzrost tej pary oznacza, że za euro trzeba zapłacić więcej funtów. Odwrócenie kolejności walut zmienia sposób odczytywania wykresu. Dla przelewów do Polski właściwym odniesieniem jest GBP/PLN.

Historia funta szterlinga (GBP)

Korzenie funta szterlinga sięgają wczesnego średniowiecza: za punkt odniesienia przyjmuje się anglosaskiego srebrnego pensa (penny) z końca VIII wieku, a „pound” funkcjonował długo jako jednostka rozrachunkowa oparta na wadze srebra. W XII wieku reformy mennicze Henryka II (m.in. emisje wysokiej jakości srebrnych pensów) wzmocniły standard „sterling”, a w kolejnych stuleciach system pieniężny opierał się na relacji: 1 funt = 20 szylingów = 240 pensów.

W 1489 roku pojawiła się ważna innowacja w złocie: wybito monety o nominale jednego funta (sovereign), co ugruntowało rolę funta jako kluczowej jednostki pieniężnej. Prawdziwym przełomem instytucjonalnym było jednak powołanie w 1694 roku Banku Anglii, który z czasem stał się filarem zaufania do brytyjskiego pieniądza oraz rozwoju rynku długu i płatności, a także rozpoczął emisję banknotów.

W kolejnych epokach funt przechodził przez różne reżimy kursowe i punkty odniesienia dla wartości pieniądza, w tym okresy powiązania z kruszcem. W praktyce kluczowe znaczenie miały: XIX-wieczne umocnienie standardu złota, a następnie odejście Wielkiej Brytanii od standardu złota w 1931 roku. Z kolei w 1971 roku nastąpiła decymalizacja – zastąpiono system £-s-d podziałem na 100 pensów.

W najnowszej historii jednym z najbardziej znanych epizodów był udział funta w ERM (mechanizm kursów walutowych): Wielka Brytania przystąpiła do niego w 1990 roku, a 16 września 1992 roku – w tzw. Czarną Środę – wycofała się po silnej presji rynkowej. W kolejnych dekadach na zmienność GBP wpływały m.in. globalne cykle stóp procentowych i ryzyka, a po 2016 roku także czynniki związane z Brexitem.

Ciekawostki o funcie

Znak „£” wywodzi się od litery „L” – skrótu łacińskiego słowa libra, czyli jednostki masy. To nawiązanie do genezy funta jako jednostki rozrachunkowej powiązanej z wagą kruszcu. W Wielkiej Brytanii od wieków istnieją też rytuały kontroli jakości monet: tradycja Trial of the Pyx (sięgająca średniowiecza) polega na badaniu, czy monety spełniają wymagania co do wagi i próby.

W czasie II wojny światowej nazistowskie Niemcy prowadziły operacje fałszerskie, w tym Operation Bernhard, w ramach której wytwarzano bardzo dobre podróbki brytyjskich banknotów. Plan zakładał m.in. wykorzystanie ich do finansowania działań wywiadowczych, a pierwotnie rozważano także scenariusze destabilizacji gospodarczej poprzez „zalanie” rynku fałszywym pieniądzem.

Funt szterling jest jedną z najstarszych walut wciąż używanych w praktyce, ale jego współczesna siła wynika przede wszystkim z wiarygodności instytucji, skali rynku finansowego i roli Londynu jako centrum globalnych finansów. Dlatego – mimo okresów podwyższonej zmienności – GBP pozostaje walutą o dużym znaczeniu w handlu i inwestycjach.

Informacje o płatnościach i banknotach sprawdzono 14 września 2026 roku. Daty i godziny notowań są podane osobno przy kursach.